Kendi Kurye mi, Platform Kuryesi mi? Kırılım Noktası Hesabı

Kısa cevap

Kendi kurye ile platform kuryesi arasında her restoran için geçerli tek bir doğru yoktur; cevap günlük sipariş sayısına, kuryenin sabit maliyetine ve pik saatte taşınabilen paket sayısına bağlıdır. Kendi kurye, sipariş başına düşen sabit bir maliyet taşır: kurye günde az paket taşıyorsa her paket pahalıya gelir, çok paket taşıyorsa ucuzlar. Platform kuryesi ise sabit maliyet taşımaz ama her siparişten sabit bir yüzde alır. Yemeksepeti'nde kendi kurye modelinde komisyon yüzde 12'dir; platform kuryesinde komisyon yerine yüzde 12 iletim ve yüzde 20 dağıtım bedeli alınır. İki model arasındaki fark yüzde 20 puandır ve bu fark, kuryenin günlük maliyetine bölündüğünde kırılım noktasını verir. Bu yazı o hesabı örnekle kurar, pik saat kapasitesini ve riskleri ekler, karşılaştırma tablosuyla bitirir.

İki modelin maliyet yapısı

Teslimat kararı bir maliyet türü kararıdır: sabit mi, değişken mi?

Kendi kurye modelinde teslimat maliyeti büyük ölçüde sabittir. Kurye ücreti, sigorta, motosiklet, yakıt, bakım ve ekipman sipariş gelse de gelmese de ödenir. Sipariş başına maliyet, günlük sabit maliyetin o gün taşınan paket sayısına bölünmesiyle bulunur. Bunun üstüne platform komisyonu gelir: Yemeksepeti'nde yüzde 12 ve komisyon üstüne yüzde 20 KDV.

Platform kuryesi modelinde teslimat maliyeti tamamen değişkendir. Yemeksepeti bu modelde komisyon almaz; onun yerine yüzde 12 iletim ve yüzde 20 dağıtım bedeli keser, toplamın üstüne yüzde 20 KDV eklenir. Sipariş gelmeyen gün maliyet sıfırdır; sipariş geldiğinde her siparişten aynı oran gider.

Trendyol Yemek'te de platform kuryesi kesinti oranını yükseltir; oran sözleşmeye göre değiştiği için burada rakam verilmemiştir. Hesap mantığı aynıdır: iki modelin kesinti farkı bulunur, kuryenin sabit maliyetiyle karşılaştırılır.

Kırılım noktası nasıl hesaplanır?

Kırılım noktası, iki modelin sipariş başına aynı katkıyı bıraktığı günlük sipariş sayısıdır. Formül şudur:

Kırılım siparişi = günlük kurye sabit maliyeti / (kesinti farkı × ortalama sipariş tutarı)

Yemeksepeti'nde kesinti farkı, KDV dahil hesaplandığında şöyle çıkar: kendi kuryede yüzde 12'nin KDV'li hali yüzde 14,4; platform kuryesinde yüzde 32'nin KDV'li hali yüzde 38,4. Fark yüzde 24'tür.

Örnek: bir kuryenin restorana günlük maliyeti 1.500 ₺ olsun. Bu rakam ücret, sigorta, araç, yakıt ve bakımın aylık toplamının çalışılan güne bölünmüş halidir ve örnek amaçlıdır; kendi rakamınızı yazmanız gerekir. Ortalama sipariş tutarı 300 ₺ ise:

1.500 / (0,24 × 300) = 1.500 / 72 = 20,8

Günde yaklaşık 21 siparişin altında platform kuryesi, üstünde kendi kurye daha az maliyetlidir. Bu sayı ortalama sipariş tutarıyla ters orantılıdır: sepet 400 ₺ olsaydı kırılım 16 siparişe düşerdi, 200 ₺ olsaydı 31'e çıkardı. Yüksek sepetli restoran kendi kuryeye daha erken geçer.

Örnek karşılaştırma tablosu

Aynı restoranın 300 ₺'lik siparişini iki modelde, farklı günlük sipariş sayılarıyla hesaplayalım. Ürün maliyeti 105 ₺, ambalaj 12 ₺, indirim yok. Katkı, satıştan kesinti, kesinti KDV'si, ürün, ambalaj ve kurye düşülünce kalan tutardır.

Platform kuryesinde sipariş başına katkı sabittir: 300 − 96,00 − 19,20 − 105 − 12 = 67,80 ₺.

Kendi kuryede kesinti 36,00 ₺ ve KDV 7,20 ₺'dir; kurye payı günlük sipariş sayısına göre değişir:

Tablonun söylediği şudur: günde 10 sipariş taşıyan restoran kendi kuryeyle her siparişte zarar eder; 40 sipariş taşıyan restoran platform kuryesine geçerse sipariş başına 34,50 ₺ kaybeder ve bu ayda binlerce liraya dönüşür. Aynı restoran, aynı sipariş; tek fark yoğunluk.

Kendi sayılarınızla iki modeli yan yana görmek için Sipariş Hesabı aracında platform ve kurye modelini seçip kurye alanına günlük maliyetin sipariş sayısına bölümünü yazmanız yeter.

Kurye başına paket: kapasite hesabı

Kırılım noktası ortalama üzerinden çalışır; ama kurye ortalama güne değil pik saate göre planlanır. Bir kurye saatte sınırlı sayıda paket taşır ve bu sayı rotaya bağlıdır: yakın ve toplu teslimatlarda saatte daha çok, dağınık ve uzak teslimatlarda daha az.

Kapasite hesabı üç sayıyla yapılır:

1. Tur süresi: paketin alınmasından kuryenin restorana dönmesine kadar geçen süre. Hizmet alanının yarıçapı bunu belirler.
2. Tur başına paket: aynı yöne giden siparişler birleştirilebiliyorsa birden fazla; aksi halde bir.
3. Pik saat sipariş sayısı: günün en yoğun saatinde gelen sipariş.

Tur süresi 20 dakika ve tur başına ortalama 1,5 paketse bir kurye saatte yaklaşık 4,5 paket taşır. Pik saatte 12 sipariş geliyorsa tek kurye yetmez: ya ikinci kurye, ya teslimat süresi uzar, ya da pik saat için platform kuryesi devreye girer. Günlük ortalama 30 siparişle kendi kurye kârlı görünse bile pikte kapasite yoksa geç teslimat, düşük puan ve iptal gelir. Kapasite hesabı bu yüzden kırılım hesabından ayrı yapılır ve daha kısıtlayıcı olan geçerlidir.

Yoğun ve sakin saatler

Restoranların çoğunda siparişin büyük kısmı iki dilime yığılır: öğle ve akşam. Kendi kurye modelinde sakin saatlerde kurye boş bekler ve o saatlerin maliyeti pik saat siparişlerine yüklenir. Bu, kırılım noktasını yukarı iter.

Üç yaklaşım vardır:

• Vardiya daraltma: kurye yalnız pik dilimlerde çalışır; sakin saatlerde platform kuryesi kullanılır. Sözleşmeniz iki modelin birlikte kullanılmasına izin veriyorsa en esnek çözüm budur.
• Boş kapasiteyi doldurma: sakin saatlerde kurye gel-al hazırlığı, tedarik veya ikinci kanal teslimatı yapar. Boş saat maliyeti başka işle karşılanır.
• Sipariş tutarını yükseltme: minimum sepet ve menü düzeniyle ortalama sepet büyütülürse aynı kurye maliyeti daha büyük siparişlere dağılır ve kırılım düşer.

Pik saat yoğunluğunun kaç saate yayıldığı, kendi kurye kararının en az sipariş sayısı kadar önemli girdisidir.

Hizmet alanı

Hizmet alanı iki modelde farklı çalışır. Kendi kuryede alan genişledikçe tur süresi uzar, kapasite düşer ve kurye maliyeti sipariş başına artar. Platform kuryesinde alan genişliği restoranın maliyetini değiştirmez; ama platformun o bölgedeki kurye yoğunluğu teslimat süresini belirler ve restoran bunu kontrol edemez.

Kendi kurye için doğru alan, kuryenin pik saatte söz verilen sürede döndüğü alandır. Geniş alan daha çok gösterim getirir ama geç teslimat puanı düşürür; puan düşünce gösterim de düşer. Alanı daraltıp yoğunlaştırmak, çoğu restoranda hem kapasiteyi hem puanı iyileştirir.

Riskler

İki modelin riskleri farklı yerlerde durur:

Kendi kurye riskleri

• Kurye devri: kurye ayrılınca teslimat durur; yedek plan gerekir.
• Kaza ve sigorta: sorumluluk restorandadır; sigorta maliyeti sabit maliyete eklenir.
• Nakit yönetimi: kurye nakit tahsil eder; günlük mutabakat şarttır.
• Yoğunluk dalgalanması: sipariş düşen ayda sabit maliyet aynı kalır.

Platform kuryesi riskleri

• Nakit akışı: nakit ve kapıda ödemeler kurye tarafından tahsil edilir, Yemeksepeti'ne gider ve hakedişten döner. Kasaya giren para azalır; hakediş beklenir.
• Kalite kontrolü: teslimat deneyimi platformun elindedir; geç teslimat puanı yine restorana yazılır.
• Bekleme bedeli: sipariş hazır değilse ekstrede bekleme bedeli görülebilir; hazırlık süresi disiplini gerekir.
• Oran değişikliği: kesinti oranı sözleşmeyle belirlenir ve değişebilir; sabit maliyet gibi öngörülemez.

Hakedişin nasıl oluştuğu ve mahsuplu tahsilatın nakit akışına etkisi için Yemeksepeti komisyonu sonrası net kâr yazısına bakabilirsiniz.

Karar tablosu

Uygulama adımları

• Son dört haftanın günlük sipariş sayısını ve ortalama sipariş tutarını panelden alın.
• Kuryenin gerçek günlük maliyetini hesaplayın: ücret, sigorta, araç, yakıt, bakım, ekipman; aylık toplamı çalışılan güne bölün.
• Kırılım noktasını hesaplayın: günlük kurye maliyeti bölü (kesinti farkı çarpı ortalama sipariş).
• Pik saat sipariş sayısını ve kuryenin tur süresini ölçün; saatlik kapasiteyi çıkarın.
• İki modelin sipariş başına katkısını aynı siparişle hesaplayın ve yan yana yazın.
• Nakit ve kapıda ödeme oranınızı ekstreden okuyun; platform kuryesinde hakedişe döneceğini hesaba katın.
• Karar tablosundaki satırınızı bulun; modeli değiştirecekseniz dört haftalık ölçümle geçin.

Sık sorulan sorular

Yemeksepeti kendi kurye komisyonu ne kadar? Kendi kurye modelinde komisyon yüzde 12'dir ve üstüne yüzde 20 KDV eklenir. Platform kuryesinde komisyon yerine yüzde 12 iletim ve yüzde 20 dağıtım bedeli uygulanır. Sözleşmenizdeki oran ekstrenizde görünür.

Kendi kurye her zaman daha kârlı değil mi? Hayır. Kurye sabit maliyeti günlük sipariş sayısına bölünür; sipariş azsa her paket pahalıdır. Kırılım noktasının altında platform kuryesi daha az maliyetlidir.

İki modeli aynı anda kullanabilir miyim? Bu sözleşmenize bağlıdır. İzin veriyorsa pik saatte kendi kurye, sakin saatte veya taşma durumunda platform kuryesi en esnek düzendir.

Ortalama sepet kırılımı nasıl etkiler? Kesinti farkı sipariş tutarının yüzdesi olduğu için sepet büyüdükçe fark büyür ve kırılım düşer. Yüksek sepetli restoran kendi kuryeye daha az siparişle geçebilir.

Platform kuryesinde nakit siparişler nereye gider? Kurye tahsil eder, Yemeksepeti'ne aktarılır ve haftalık hakedişten fatura düşülerek restorana döner. Kasaya giren nakit azalır; nakit akışı planlanmalıdır.

Trendyol Yemek için hesap aynı mı? Mantık aynıdır: iki modelin kesinti farkı bulunur, kurye sabit maliyetiyle karşılaştırılır. Oranlar sözleşmeye göre değiştiği için kendi sözleşmenizden okunmalıdır.

Sonuç ve CTA

Teslimat modeli bir tercih değil, bir hesap sonucudur: günlük sipariş, kurye sabit maliyeti, kesinti farkı ve pik kapasite aynı tabloya konunca cevap kendiliğinden çıkar. İki modeli aynı siparişle yan yana görmek için Sipariş Hesabı ücretsizdir. Restoranınızın nerede para kaybettiğini üç eksende, veriyle görmek için Varış Tanısı ile başlayın.

Doğrulama notları

• Yemeksepeti oranları (kendi kurye yüzde 12 komisyon; platform kuryesinde yüzde 12 iletim + yüzde 20 dağıtım; kesinti üstüne yüzde 20 KDV) incelenen ekstrelerde görülen yapıdır; yayın öncesi güncel sözleşme oranlarıyla karşılaştırılmalıdır.
• Günlük kurye maliyeti (1.500 ₺), tur süresi ve tur başına paket sayısı örnek varsayımlardır; sektör verisi değildir.
• İki modelin birlikte kullanımı sözleşmeye bağlı olarak ifade edilmiştir; platform kuralı olarak yazılmamıştır.
• Trendyol Yemek için oran verilmemiştir.